Parçalı bulutlu
  • EURO
    Warning: number_format() expects parameter 1 to be double, string given in /home2/gazete/domains/diyarbakirgazete.com/public_html/wp-content/themes/wphaber/header.php on line 129
  • DOLAR
    Warning: number_format() expects parameter 1 to be double, string given in /home2/gazete/domains/diyarbakirgazete.com/public_html/wp-content/themes/wphaber/header.php on line 133

Çelik: ‘Bölgeye yabancı yatırımcı getireceğiz’

Diyarbakır - 22 Kasım 2020 16:37 A A

Türkiye Üretici ve Sanayici İş Adamları (TÜSİKON) Bölge Başkanı Feyzi Çelik ile TÜSİKON’un amacını ve bölgeye bakış açısı ile pandemi sürecinin ekonomiye etkilerini değerlendirdik.

TÜSİKON’un hedefinin, hem Türkiye içinde hem uluslararası arenada iş adamlarımızın ticaret payını daha çok geliştirmek, daha iyi temsil edebilmek, özellikle gümrük kapılarında olan bazı bürokratik engelleri aşmak olduğunu ifade eden Çelik, “Türkiye’deki tüm gümrüklerde bürokratik sorunlar yaşanıyor. Bürokratik engellemelerden kastım, iş ve işlemler çok uzuyor. Bu engellemelerden dolayı da birçok işadamımıza mağdur olmaktadır. Hedefimiz gümrüklerde tamamen bu engellemeleri kaldırmaktır” dedi.

“HEDEFİMİZ YABANCI SERMAYEYİ TÜRKİYE’YE ÇEKMEK”

Çelik, Yabancı sermayeyi Türkiye’ye çekmek hedefinde olduklarının altını çizerek, “TÜSİKON’un Dünya genelinde 40’ın üzerinde temsilciliği var. 2021 yılının sonunda bu temsilcilik sayısını 180’e çıkarmayı hedefindeyiz. Şuan  Almanya’da, ABD’nin Newyork eyaletinde, Afrika’nın Zambiya’da temsilciliğimiz var. Afrika’nın 10 ülkesinde temsilciliğimiz var” diye konuştu.

“YENİ OLMAMIZA RAĞMEN DÜNYANIN BİRÇOK ÜLKESİNDE TEMSİLCİLİĞİMİZ VAR”

TÜSİKON ne zaman kuruldu?

“TÜSİKON Genel Başkanımız Orhan Beşiktepe daha önce başka bir Konfederasyonda Genel Başkan Vekili idi. Bende de o Konfederasyonun Genel Başkanı idim. Fikir ayrılıkları olduğu için TÜSİKON’u Eylül ayında kurduk. Daha yeniyiz. Yeni olmasına rağmen Dünya’nın birçok ülkesine yayıldı.

“ÖNCELİKLİ HEDEFİMİZ GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE İSTİHDAM YARATMAK”

TÜSİKON’un hedefi nedir? Neresidir? 

Özellikle bizim hedefimiz ise, Güneydoğu bölgemizi istihdama artırmak. Güneydoğulu işadamlarımızla imece usulü yatırım yapacağız. Herkese açık, tamamen şeffaf bir şekilde yatırımları yapmayı planlıyoruz. Bu konuda ise, yanlış yatırım yapmamayı arzuluyoruz. Örneğin; yani Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yüzlerce çiftlik var ama ayakta kalan çiftlik sayısı iki elin parmaklarını geçmeyecek düzeydedir. Bunlar yanlış yatırımların eseridir. Eğer bugün Bölgede bir mobilya fabrikası açılmak isteniyor. İlk etapta bu fabrikanın analizini, araştırmasını, fizibilitesini iyi yapmak gerekiyor. Eğer ki, şuan Kayseri’de bir masa 10 liraya mal edilebiliyorsa, biz de bunu bölgede aynı fiyata mal edebiliyorsak bizim piyasada rekabet etme şansımız yoktur. Ve o tesisi en fazla 2 yıl sonra kapatmak zorunda kalırız. Ancak, Kayseri’de 10 liraya mal edilen bir ürünü biz burada 9 liraya mal edebiliyorsak işte o zaman doğru yatırım yapmış oluruz, hem de piyasada rekabet etme şansımız olur. Bunları değerlendirmek lazım.

“ÖNCELİKLİ HEDEFİMİZ ÜRETİMDİR”

Özellikle Ortadoğu Pazarı dediğimiz Irak, Suriye, İran, Kafkas ülkeleri burnumuzun dibinde. Mersin Limanı bizden çok fazla uzakta değil. Bizim öncelikli hedefimiz üretimdir. Üreticimize destek olmak var olan projeleri değerlendirmek, fizibilitesini yapmak, o projeler üzerinde bir ARGE çalışması yapmak, eğer ki evet bu proje uyar, piyasada rekabet edebilme şansı varsa kesinlikle o projeyi hayata geçiririz.

HÜKÜMETİN BÖLGEYE YATIRIM İÇİN ÇOK İYİ TEŞVİKLERİ VAR

Hükümetin bölgeye yönelik teşviklerini nasıl değerlendiriyorsunuz?

Hükümetin şuanda Güneydoğu’ya sunduğu, hele ki bu kriz döneminde dahi çok iyi teşvik paketleri var. İşin ehli ile yatırım yapılmak istenirse kesinlikle başarıya ulaşılır. Ama projeyi yaparken bir ARGE çalışması  yapmak lazım. ARGE çalışması yapmadan her türlü projeyi değerlendirmeye hazırız. Ki bunları değerlendireceğiz. Uygunluk bulacak projeler üzerinde çalışacağız. İşin ehli ile bu iş yapıldığı zaman şuan elektrik, arsa, vergi ve SGK’dan muafiyet destekleri var. Un var şeker var, yağ var. Bunları varsa helvayı neden yapmayalım. Ama Gerçek anlamda yapıldığı zaman o yatırımın başarıya ulaşmaması için hiçbir neden yoktur.

“ÇİN İLE YARIŞACAK BİR DURUMA GELEBİLİRİZ”

Bu şartların hepsi bir araya geldiği zaman inanın tam olarak net iddia etmiyorum ama Çin ile yarışacak duruma geliriz. Çünkü bizim insan gücü çok var. Genç nüfusumuz ve genç beyinlerimiz de var. ARGE çalışmaları ile genç beyinlerimize fırsat tanımamız lazım. Diyarbakır, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin beynidir. Biz Diyarbakır’da ileriki aşamalarda hem tarım hem de başka alanlar üzerine laboratuvarlar kurmayı hedefliyoruz.

“DESTEKLERİN DOĞRU YERLERE GİTMESİNİ SAĞLAYACAĞIZ”

Bir diğer hedefimiz de Hükümetimiz gerektiği kadar destek veriyor. Ama bu destekleri alırken, bunun amaç mı, yoksa araç mı olduğunu bilmek lazım. Yani amaç olarak bu destekler kullanılırsa, hiçbir yere varamayız. Ama araç olarak kullanılırsa çok iyi şeyler olur.  Örnek verirsem, Batman’da 100’ün üzerinde çiftlik var ayakta kalan çiftlik sayısı bir elin parmağını geçmez. Yara gerçek anlamda parmak basmak gerekir. Bazen kendimize de özeleştiri getirmemiz gerekiyor.

“KREDİLER BÖLGEDE YATIRIMA DÖNÜŞMEDİ”

Daha önce herkesin malumudur, Güneydoğu Anadolu Bölgesine trilyonlarca kredi verildi. Ama o yatırımların yüzde 10’ü bile Güneydoğu’ya gelmedi. Kredileri amaç olarak kullandık.  Projeler için krediler verildi, ama yatırımcı ne yapıyor? Çiftlik kuruyor. Ama hayvancılıkla uzaktan yakından alakası yok. Son model araba atıyor altında, İstanbul, Mersinde yazlık alıyor o kredilerle. Krediler Güneydoğu’da yatırım bulmuyor.

“DOKTOR SAMAN TİCARETİ YAPIYOR!”

Güneydoğu’da hayvancılık bitmek üzere. Özellikle üreticilik yönünde söylüyorum. Bölgede her şeyimiz bol olduğu halde hayvancılığımız bitme noktasına geldi. Niye? Şuanda gerçek hayvancılık yapan insan samanın fiyatını 800 ile bin lira arasında alıyor. Bu tamamen bir karaborsacılıktır. Örnek veriyorum; Tıp doktoru bin ton saman alarak, yatırım yapıyor. Yazın tonu 150 liradan saman alan doktor, bunu kışın 800 liraya satıyor. Doktorun saman ile ne işi olabilir? Üreticimiz, çiftçimiz de saman alamıyor. Kendisine göre alabiliyor. Bu karaborsadan öte hayvancılığı ve üreticiyi bitirmektir. Herkes kendi sektöründe yatırım yapsın istiyoruz. Bunun üzerinde ciddi bir çalışma yapıyoruz ve rapor hazırlıyoruz. Bu raporu, hem Tarım ve Orman Bakanlığımıza hem de Ticaret Bakanlığımıza sunacağız.

“BÖLGEDE GÜVENLİK SORUNU OLDUĞUNA İNANMIYORUM”

Sizce Bölgede güvenlik sorunu var mı?

Yıllardır terör ve güvenlik sorunu var deniliyor. Oysa ben şahsen Diyarbakır’ın Güneydoğu’nun en ücra köşesinde bile güvenlik sorununun olduğuna inanmıyorum. Güvenlik sorununun ayrıca yatırım için bahane olmaması lazım. Bölgede bu algıyı gerçek anlamda kırmak gerekiyor. Şuanda Almanya’dan Avrupa’dan Afrika’dan şimdilik yatırımcı gelip Batman’da, Şırnak’ta belki de yatırım yapmaz ikna etmemiz biraz zor görünüyor. Ama şuan bir Ortadoğu Ülkesinden, Irak, İran veya Suriye’den, Afrika’dan gelip buraya yatırım yapmak isteyen çok sayıda iş insanı var. Afrika’dan Türkiye’ye yatırım yapmak isteyen çok sayıda işadamı var.

Somalili ya da Zambiyalı işadamı neden Diyarbakır’a gelip yatırım yapsın?

Şuanda İstanbul’da 50 metrekarelik bir işletmeyi kiralamak isterseniz altından kalkamazsınız. Güneydoğu’ya verilen tüm destekleri bir araya getirdiğiniz zaman yabancı sermayeyi de buna katarsak iş gücümüz had safhada olduğu için, bölge insanımız çalışkandır. Bunu yaparken de emek sömürücülüğü de yapmamak lazım. Türkiye’den Zambiya’ya çok müthiş ihracat yapıldı. Oradan da neler alınabilirin araştırması yapabilir. İleriki zamanlarda bunların hepsi yapılacak. Zambiya Ticari Ateşesi bizim Genel Merkezimizle irtibat halindedir.  Güneydoğu Anadolu Bölgesi yatırıma aç bir bölge. Ve buranın imkanları yatırım yapıldığı zaman ki bunları yapacağız. En önemli olan şey pazardır. Ürettiğin malı pazarını yapmak. Bu konuda konfederasyon dünya kapılarını bize açmış durumdadır. Daha üretim yapılmadan dünya pazarına girme şansımız var. Bölgede genç beyin ve işgücü çok fazladır. Bunu tamamen yabancı sermaye ve hükümetin vereceği desteklerle  kredilerle çözümlenebilir.

“BANKALAR KREDİ VERİRKEN BİLE GÜVENLİĞİ BAHANE EDİYORLAR”

Güneydoğu’daki işadamlarımızın en büyük sıkıntıları nelerdir?

Kredi konusunda da ciddi sıkıntı yaşanıyor. Bankalara, Diyarbakır’da bölgede yıllık cirosu 50 milyon lira olan firma ile İstanbul’daki yıllık cirosu 15 milyon lira olan firma arasında ayrımcılık yapıyorlar. 15 milyon cirosu olan firma 5 milyon kredi alabiliyor, ancak Diyarbakır’daki 50 milyon cirosu olan firma 2 milyon lira kredi alamıyor. Yine büyük teminat isteniyor. Güvenlik bahane gösteriliyor. Bizim herkesimle bölgedeki bu güvenlik algısını kırmamız gerekiyor. Bir günde bu algı kırılmaz ama sonuçta bir elin nesi var iki elin sesi var. Bu algıları yavaş yavaş kırmayı düşünüyoruz. Hedeflerimizin arasında bu da var.

“BÖLGEDEKİ YATIRIMLARIMIZ YAP-SAT OLMAYACAK”

Ayıca her şeyi devletten beklememiz lazım. Biz ilk olarak elimizi taşın altına koymalıyız ki, Devlette yani hükümetimiz yardımcı olsun. Ticaret bakanımız bugüne kadar hep yatırımcıya destek verdi. Yeter ki gerçek anlamda bir ışık görsün. Bölgede yapacağımız yatırımlarımız yap-sat yönlü yatırımlar olmayacaktır. Üretime dayalı yatırımlarımız olacaktır. Yatırımlarımız istihdama yönelik olacaktır. Bölgenin ihtiyacı olan birçok şey var ve bunları yapacağız. Şırnak’ta Habur sınır kapısı var. Çok büyük hacimli ihracat yapılıyor.

Pandemi süreci yatırımcıları ne ölçüde etkiledi?

“PANDEMİ SÜRECİ NEDENİYLE HÜKÜMETE  YÜKLENMEK VİCDANSIZLIKTIR”

Pandemi şuan da sadece Türkiye’yi değil, tüm Dünyayı etkiliyor. Azami şekilde hepimiz etkileniyoruz. Yalnız tamamen bu pandemi süreci hükümete yüklemek de vicdansızlıktır. Çünkü bütün dünyayı saran bir pandemi süreci var. Zamanla belki bazı şeyler eksik yapıldı, bazı şeyler öngörülemedi . Ama yine de pandemi konusunda diğer ülkelere nazaran yine iyi durumdayız. Birinci önceliğimiz sosyal mesafe, maske ve hijyen’e dikkat etmemiz lazım. Pandemi sürecinde yatırım yapmıyorum demek de yanlıştır.

Pandemi sürecinde Hükümetin esnaflara verdiği desteği nasıl buluyorsunuz?

“HÜKÜMETİN DESTEĞİNİ İYİ BULDUK, AMA YETERLİ DEĞİL”

TÜSİKON Güneydoğu Bölge Başkanı olarak hem vatandaşa hem de işadamlarımıza, esnaflarımıza verilen desteği iyi buldum. Yeterli mi desen, tabi ki değil. Ama hiç yoktan iyidir. Küçük esnaflarımıza 100 bin liralık krediler açılmış. İnşallah biz bunu 2021 yılının ilk yarısında KGF kredilerinin üreticilerimize, işadamlarımıza açılmasını umut ediyorum. Bu kredilerin hibe olması gerektiğini düşünüyorum. Bizim yapacağımız projeler hem hükümetimizin hem de AB Fonlarında yararlanacağımız projelere odaklanmamız gerekiyor. Dicle Kalkınma ve Karacadağ Kalkınma Ajanslarını verdiği desteklerinden de faydalanmalıyız. Bölgedeki STK’larla işbirliği içerisinde olacağız. Yabancı sermayeyi çekip, yabancı ortaklıkları kurmak istiyoruz. Şuan bile alt yapı çalışmamız var. Bu sürecin bitmesini beklemeden projelerimizi hazırlıyoruz. Bu pandemi süreci aslında projelere yönlendirmemize vesile oldu. Diyarbakır’a ve bölgedeki İllerde bir yabancı yatırımcı getirmek en büyük hedefimiz olacaktır”

Sait BAYRAM’ın Özel Röportajı

Bu haber 2479 kez okundu.
Diyarbakır - 16:37 A A
BENZER HABERLER

YORUM BIRAK

YORUMLAR

Hiç yorum yapılmamış.